دلایل قرآنی
صحبت نگفتن قرآن مهربان از حرمت تبرک: قرآن درضمن یک سری آیه از تبرک کلام گفته و هیچ اشارهای به حرمت آن و بی دینیآمیز بودنش نکرده میباشد. افزون بر این، در برخی آیه ها به فعالیت تبرک به وسیله پیامبران یا این که اجرا دادن آن در محضر وی اشاره گردیده کهاین بر تایید صلاحیت تبرک سند پک پذیرایی ترحیم مشهد می دهد.
تبرک حضرت یعقوب به تی شرت فرزندش یوسف: وقتی که یوسف به برادرانش خاطرنشان کرد پیراهنش را بر چشمان پدرشان بیفکنند:[یادداشت ۲] عفو آفریدگار از تی شرت یوسف بر چشمان یعقوب فرستاده سرازیرشد و او با برکت کشف کردن از آن خرقه[۴۷] بصیرت چشمان خویش را بازیافت.
تبرک بنی اسرائیل به تابوت عهدوپیمان: تابوت قسم صندوقی بود که در آن اشیای وابسته به قوم موسی و هارون و الواح مقدسی که بر حضرت موسی (ع) نازل گردیده بود، قرار داشت و حضرت موسی آنان را به یوشع بن نون ودیعت بود.[۴۸] بنی اسرائیل این صندوق را بسیار مقدس میشمردند و در نزاع با بت پرستان آن را با خویش حمل مینمودند. صندوق مایه ادب آن ها بود:[۴۹][یادداشت ۳] و به آن تبرک میجستند.[۵۰] بعضی متکلمان شیعه معتقدند که حمل این تابوت به ویژه در طول مبارزه، جز به دلیل تبرک و امداد به چنگ آوردن از آن وجهی نداشته میباشد.[۵۱]
مصلی قرار به دست آوردن منزلت ابراهیم[یادداشت ۴]: منزلت ابراهیم در کنار منزل کعبه میباشد و به همین سبب ساز محل نماز عموم قرار داده گردیده است:[۵۲] و مسلمانها به واسطه تماس آن سنگ با پای حضرت ابراهیم، به آن تبرک میجویند.[۵۳] از این روی تبرک به محل نشستن و نماز فرستاده اسلام نیز مجاز میباشد.[۵۴] در روایتی، محل در بین حجر الاسود و رده ابراهیم، محل دفن شماری از پیامبران معرفی شدهاست و به همین سبب ساز میمون میباشد.[۵۵]
تایید صلاحیت تبرک در سنت نبوی
سنت حضرت نبی(ص) حامی اساسی تایید صلاحیت تبرک میباشد. نبی اکرم (ص) در برخی احادیث، اصحاب را به تبرک کشف کردن از خودش تشویق نموده است.
بنابر بعضی احادیث، فرستاده (ص) به اصحاب دستورداد که از چاه ناقه باتقوا تبرک بجویند و این ادله بر تایید صلاحیت تبرک به اثرها انبیا و صالحان میباشد، اگرچه از جهان رفته باشند.[۵۶]
گفتهاند که در شب وصلت حضرت فاطمه(س)، نبی اکرم(ص) بعداز وضو، سایر آب وضوی خود را به راز و شکل و تن وی پاشید و از خداوند خواست تا به وی و نسلش برکت بخشد.[۵۷]
امام علی(ع) در روایتی ذکر میکند که به برکت لمس کردن چشمان او بوسیله نبی (ص) در نزاع خیبر که به شدت درد میکرد، دیگر گرفتار دیده درد نشده میباشد.[۵۸]
در نقلی آورده شده که حضرت آب وضویش را بر روی شخص بیماری جاری شد و به برکت آن شفا یافت.[۵۹]
در تعدادی ماجرا بیان شده که وی بعداز ایفا انجام حج، موهای خود را تراشید و مسلمانها موها را برای تبرک میان خویش تقسیم کردند.[۶۰]
در شب معراج، در جای هایی که منسوب به پیامبران بوده، نماز خواندند. [۶۱] این نماز تلاوت در آن جای ها وجهی نداشته جز اینکه آن جای ها به واسطه آن پیامبران متبرک گردیده بود.
در جریان دفن فاطمه بنت اسد؛ مامان حضرت علی(ع)، رسول(ص) او را با خرقه خودشان کفن نمود[۶۲] و پیش از به خاک اختیار وی، لحظاتی در قبرش خوابید تا به واسطه وی مشقت قبر بر وی سهل و آسان شود.[۶۳]
عبدالله بن ابی نیز از حضرت درخواست کرد که اورا در لباسی که بر بدن داشتهاند به خاک بسپارد و با این کار درپی تبرک به جامه حضرت و دوری از عذاب الهی بوده میباشد.[۶۴][یادداشت ۵]
نبی قریش در جریان صلح حدیبیه حکایت مینماید که اصحاب رسول (ص) آنچنان نسبت به وی دقت دارا هستند که اذن نمیدهند حتی قطرهای از آب وضوی وی بر روی زمین بریزد و هرگاه وضو می گیرند، صحابه قطرات آب وضوی وی را به طور خویش میمالند.[۶۵]
با وجود اینکه این کار که در پیش دیده حضرت واقعه میزمینخورد و وی منعی از آن نکردهاند، تحت عنوان تقریر معصوم میتواند مستندی برای حکم به مجوز و مباح بودن این کار باشد.
همان گونه که تبرک به آب وضوی وی و مانده آن خیر صرفا با منعی از سوی حضرت روبرو نشده، بلکه در برخی مفاد، خودشان به اصحاب میفرمودند به آن آب تبرک بجویند.
تایید صلاحیت تبرک در سیره اهل بیت(ع)
فاطمه زهرا(س) دختر نبی (ص) بعداز وفات پدرش بر راز قبر وی حاضر شد و تربت وی را به آرم تبرک بر راز و شکل خود میمالیدند.[۶۶]
در منابع روایی تبرک امام حسین(ع)،[۶۷] امام درستگو(ع)،[۶۸] امام رضا(ع)[۶۹] و امام جواد(ع)[۷۰] به قبر رسول نقل گردیده است.
امام حسن(ع) نیز به واسطه برکت قبر نبوی، وصیت نمود در شکل قابلیت و امکان و سوای اینکه سبب جنگ گردد، در کنار وی به خاک ودیعت خواهد شد.[۷۱]
تبرک امام راستگو(ع) به عصای نبی(ص)[۷۲] و نیز تبرک حضرت علی(ع) به باقیمانده حنوط فرستاده آفریدگار(ص)[۷۳] شاهدهای دیگری بر این سیره میباشد.
دلایل قرآنی
صحبت نگفتن قرآن مهربان از حرمت تبرک: قرآن درضمن یک سری آیه از تبرک کلام گفته و هیچ اشارهای به حرمت آن و بی دینیآمیز بودنش نکرده میباشد. افزون بر این، در برخی آیه ها به فعالیت تبرک به وسیله پیامبران یا این که اجرا دادن آن در محضر وی اشاره گردیده کهاین بر تایید صلاحیت تبرک سند پک پذیرایی ترحیم مشهد می دهد.
تبرک حضرت یعقوب به تی شرت فرزندش یوسف: وقتی که یوسف به برادرانش خاطرنشان کرد پیراهنش را بر چشمان پدرشان بیفکنند:[یادداشت ۲] عفو آفریدگار از تی شرت یوسف بر چشمان یعقوب فرستاده سرازیرشد و او با برکت کشف کردن از آن خرقه[۴۷] بصیرت چشمان خویش را بازیافت.
تبرک بنی اسرائیل به تابوت عهدوپیمان: تابوت قسم صندوقی بود که در آن اشیای وابسته به قوم موسی و هارون و الواح مقدسی که بر حضرت موسی (ع) نازل گردیده بود، قرار داشت و حضرت موسی آنان را به یوشع بن نون ودیعت بود.[۴۸] بنی اسرائیل این صندوق را بسیار مقدس میشمردند و در نزاع با بت پرستان آن را با خویش حمل مینمودند. صندوق مایه ادب آن ها بود:[۴۹][یادداشت ۳] و به آن تبرک میجستند.[۵۰] بعضی متکلمان شیعه معتقدند که حمل این تابوت به ویژه در طول مبارزه، جز به دلیل تبرک و امداد به چنگ آوردن از آن وجهی نداشته میباشد.[۵۱]
مصلی قرار به دست آوردن منزلت ابراهیم[یادداشت ۴]: منزلت ابراهیم در کنار منزل کعبه میباشد و به همین سبب ساز محل نماز عموم قرار داده گردیده است:[۵۲] و مسلمانها به واسطه تماس آن سنگ با پای حضرت ابراهیم، به آن تبرک میجویند.[۵۳] از این روی تبرک به محل نشستن و نماز فرستاده اسلام نیز مجاز میباشد.[۵۴] در روایتی، محل در بین حجر الاسود و رده ابراهیم، محل دفن شماری از پیامبران معرفی شدهاست و به همین سبب ساز میمون میباشد.[۵۵]
تایید صلاحیت تبرک در سنت نبوی
سنت حضرت نبی(ص) حامی اساسی تایید صلاحیت تبرک میباشد. نبی اکرم (ص) در برخی احادیث، اصحاب را به تبرک کشف کردن از خودش تشویق نموده است.
بنابر بعضی احادیث، فرستاده (ص) به اصحاب دستورداد که از چاه ناقه باتقوا تبرک بجویند و این ادله بر تایید صلاحیت تبرک به اثرها انبیا و صالحان میباشد، اگرچه از جهان رفته باشند.[۵۶]
گفتهاند که در شب وصلت حضرت فاطمه(س)، نبی اکرم(ص) بعداز وضو، سایر آب وضوی خود را به راز و شکل و تن وی پاشید و از خداوند خواست تا به وی و نسلش برکت بخشد.[۵۷]
امام علی(ع) در روایتی ذکر میکند که به برکت لمس کردن چشمان او بوسیله نبی (ص) در نزاع خیبر که به شدت درد میکرد، دیگر گرفتار دیده درد نشده میباشد.[۵۸]
در نقلی آورده شده که حضرت آب وضویش را بر روی شخص بیماری جاری شد و به برکت آن شفا یافت.[۵۹]
در تعدادی ماجرا بیان شده که وی بعداز ایفا انجام حج، موهای خود را تراشید و مسلمانها موها را برای تبرک میان خویش تقسیم کردند.[۶۰]
در شب معراج، در جای هایی که منسوب به پیامبران بوده، نماز خواندند. [۶۱] این نماز تلاوت در آن جای ها وجهی نداشته جز اینکه آن جای ها به واسطه آن پیامبران متبرک گردیده بود.
در جریان دفن فاطمه بنت اسد؛ مامان حضرت علی(ع)، رسول(ص) او را با خرقه خودشان کفن نمود[۶۲] و پیش از به خاک اختیار وی، لحظاتی در قبرش خوابید تا به واسطه وی مشقت قبر بر وی سهل و آسان شود.[۶۳]
عبدالله بن ابی نیز از حضرت درخواست کرد که اورا در لباسی که بر بدن داشتهاند به خاک بسپارد و با این کار درپی تبرک به جامه حضرت و دوری از عذاب الهی بوده میباشد.[۶۴][یادداشت ۵]
نبی قریش در جریان صلح حدیبیه حکایت مینماید که اصحاب رسول (ص) آنچنان نسبت به وی دقت دارا هستند که اذن نمیدهند حتی قطرهای از آب وضوی وی بر روی زمین بریزد و هرگاه وضو می گیرند، صحابه قطرات آب وضوی وی را به طور خویش میمالند.[۶۵]
با وجود اینکه این کار که در پیش دیده حضرت واقعه میزمینخورد و وی منعی از آن نکردهاند، تحت عنوان تقریر معصوم میتواند مستندی برای حکم به مجوز و مباح بودن این کار باشد.
همان گونه که تبرک به آب وضوی وی و مانده آن خیر صرفا با منعی از سوی حضرت روبرو نشده، بلکه در برخی مفاد، خودشان به اصحاب میفرمودند به آن آب تبرک بجویند.
تایید صلاحیت تبرک در سیره اهل بیت(ع)
فاطمه زهرا(س) دختر نبی (ص) بعداز وفات پدرش بر راز قبر وی حاضر شد و تربت وی را به آرم تبرک بر راز و شکل خود میمالیدند.[۶۶]
در منابع روایی تبرک امام حسین(ع)،[۶۷] امام درستگو(ع)،[۶۸] امام رضا(ع)[۶۹] و امام جواد(ع)[۷۰] به قبر رسول نقل گردیده است.
امام حسن(ع) نیز به واسطه برکت قبر نبوی، وصیت نمود در شکل قابلیت و امکان و سوای اینکه سبب جنگ گردد، در کنار وی به خاک ودیعت خواهد شد.[۷۱]
تبرک امام راستگو(ع) به عصای نبی(ص)[۷۲] و نیز تبرک حضرت علی(ع) به باقیمانده حنوط فرستاده آفریدگار(ص)[۷۳] شاهدهای دیگری بر این سیره میباشد.

راهنمای انتخاب پک پذیرایی ترحیم مشهد برای مراسم ختم